Η μουσικοθεραπεία είναι μια επιστημονικά τεκμηριωμένη θεραπευτική προσέγγιση που αξιοποιεί τη μουσική και τα στοιχεία της (ρυθμό, μελωδία, αρμονία, φωνή, κίνηση, αυτοσχεδιασμό και ακρόαση) με σκοπό να υποστηρίξει την ανάπτυξη και τη λειτουργικότητα του παιδιού.
Στο Κέντρο Ειδικών Θεραπειών «Σκαλοπάτι» η μουσικοθεραπεία δεν αντιμετωπίζεται ως “μάθημα μουσικής”, αλλά ως μια βιωματική διαδικασία μέσα από την οποία το παιδί μπορεί να επικοινωνήσει, να οργανωθεί, να εκφραστεί και να εξελιχθεί σε πολλαπλά επίπεδα.
Η μουσική ως κανάλι αλληλεπίδρασης
Η μουσική λειτουργεί ως ένα φυσικό, άμεσα κατανοητό “κανάλι” αλληλεπίδρασης: πολλές φορές ένα παιδί μπορεί να ανταποκριθεί στον ρυθμό και στον ήχο ακόμη και όταν δυσκολεύεται να ανταποκριθεί σε λεκτικές οδηγίες ή σε πιο απαιτητικά κοινωνικά πλαίσια.
Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της μουσικοθεραπείας είναι ότι δημιουργεί ένα περιβάλλον ασφάλειας και σύνδεσης. Η θεραπευτική σχέση χτίζεται μέσα από τη μουσική επικοινωνία, την ανταπόκριση, την εναλλαγή ρόλων και τη συναισθηματική “συντονισμένη” επαφή.
Το παιδί βιώνει ότι γίνεται αντιληπτό και ότι μπορεί να επηρεάσει το περιβάλλον του: όταν χτυπά ένα τύμπανο, όταν επιλέγει ένα όργανο, όταν ξεκινά ή σταματά έναν ρυθμό, όταν τραγουδά ή απαντά με ήχο και κίνηση. Αυτό ενισχύει την πρωτοβουλία, την αυτοπεποίθηση και τη συμμετοχή, ενώ παράλληλα προσφέρει ένα οργανωμένο πλαίσιο που βοηθά πολλά παιδιά να ηρεμήσουν και να συγκεντρωθούν.
Πώς πραγματοποιείται η μουσικοθεραπεία στο «Σκαλοπάτι»
Κάθε πρόγραμμα ξεκινά με αξιολόγηση και καταγραφή των αναγκών του παιδιού και των στόχων της οικογένειας. Στη συνέχεια, σχεδιάζεται ένα εξατομικευμένο πλάνο παρέμβασης, με σαφείς, ρεαλιστικούς και λειτουργικούς στόχους.
Οι συνεδρίες μπορεί να είναι ατομικές ή (όπου ενδείκνυται) ομαδικές, ώστε να ενισχυθούν κοινωνικές δεξιότητες μέσα από αλληλεπίδραση με συνομηλίκους.
Στη μουσικοθεραπεία χρησιμοποιούμε μουσικά όργανα, τη φωνή, το τραγούδι, τον αυτοσχεδιασμό, τη δομημένη μουσική δραστηριότητα, αλλά και τη μουσική ακρόαση με θεραπευτικό στόχο
Η δομή μιας συνεδρίας συνήθως περιλαμβάνει ρουτίνες έναρξης και λήξης, που βοηθούν το παιδί να προβλέπει, να αισθάνεται ασφάλεια και να μεταβαίνει πιο ομαλά από δραστηριότητα σε δραστηριότητα.
Ανάμεσα σε αυτές τις “άγκυρες”, η θεραπεύτρια προσαρμόζει συνεχώς τη μουσική αλληλεπίδραση στο επίπεδο του παιδιού: άλλοτε ακολουθεί το παιδί για να ενισχύσει τη σύνδεση και την πρωτοβουλία, και άλλοτε το καθοδηγεί για να δουλέψει συγκεκριμένες δεξιότητες όπως η αναμονή, η ανταπόκριση σε οδηγίες ή η ολοκλήρωση μιας δραστηριότητας.